cách thuỷ
Định nghĩa
- Động từ (thường dùng trong nấu ăn):
- Làm chín thực phẩm bằng hơi nước nóng: "cách thuỷ" chỉ phương pháp nấu trong đó thực phẩm được đặt trong một dụng cụ (thường là bát, tô) rồi đặt vào nồi nước sôi, sao cho nước không trực tiếp tiếp xúc với thực phẩm mà chỉ có hơi nước làm chín.
- Làm nóng hoặc nấu chín bằng cách ngâm trong nước nóng gián tiếp: "cách thuỷ" còn ám chỉ việc đặt một vật chứa thực phẩm vào nồi nước nóng để truyền nhiệt từ từ.
Ví dụ sử dụng
- (Cô ấy dùng hơi nước để làm chín bánh flan, giúp bánh có kết cấu mềm mịn.)
- (Bạn đặt bát trứng vào nồi nước sôi, không để nước vào bát, và hấp trong 15 phút.)
- (Nhiệt từ nước nóng gián tiếp làm chín chè mà không gây cháy đáy nồi.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "nấu cách thuỷ": cụm từ phổ biến nhất, chỉ hành động nấu bằng phương pháp này.
- Nấu cách thuỷ giúp giữ nguyên hương vị và chất dinh dưỡng của thực phẩm. (Phương pháp này bảo toàn hương vị và dinh dưỡng tốt hơn so với nấu trực tiếp.)
- "hấp cách thuỷ": đồng nghĩa với "nấu cách thuỷ", nhấn mạnh việc dùng hơi nước.
- Hấp cách thuỷ là kỹ thuật lý tưởng cho các món tráng miệng như bánh bông lan. (Hơi nước giúp bánh nở đều và mềm xốp.)
Biến thể và từ gần giống
- Cách thuỷ (cách viết khác): đôi khi được viết là "cách thủy" (theo chính tả hiện đại), nhưng nghĩa không thay đổi.
- Hấp (động từ): làm chín bằng hơi nước, nhưng không nhất thiết phải dùng nồi nước sôi gián tiếp như "cách thuỷ".
- Hấp bánh bằng nồi hấp chuyên dụng. (Hấp có thể dùng nồi hấp điện hoặc xửng hấp.)
- Luộc (động từ): nấu chín thực phẩm trực tiếp trong nước sôi — trái ngược với "cách thuỷ".
- Luộc trứng trong nước sôi 7 phút. (Trứng tiếp xúc trực tiếp với nước.)
Từ đồng nghĩa
- Hấp gián tiếp: cách nấu chín bằng hơi nước, không để thực phẩm chạm nước.
- Nấu bain-marie (từ mượn từ tiếng Pháp, thường dùng trong ẩm thực chuyên nghiệp): tương đương với "cách thuỷ".
Thành ngữ liên quan
- Nấu cách thuỷ như bain-marie: cách nói so sánh nhấn mạnh tính chính xác và nhẹ nhàng của phương pháp.
- Làm sốt sô-cô-la cần nấu cách thuỷ như bain-marie để sô-cô-la không bị vón cục. (Phương pháp này giữ nhiệt ổn định, tránh làm cháy sô-cô-la.)